Triển khai Nghị quyết mới, Việt Nam liệu có “bắt nhịp” được cuộc đua 4.0?

Nghị quyết 52 của Bộ Chính trị về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư đang được kỳ vọng lớn sẽ là bước đà kéo cả nền kinh tế Việt Nam “bắt nhịp” với cuộc đua 4.0.

Sáng 03/10/2019, tại Hà Nội đã diễn ra Diễn đàn cấp cao và Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0 (Industry 4.0 Summit 2019) với chủ đề “Chủ trương và chương trình hành động của Việt Nam chủ động tham gia cách mạng công nghiệp 4.0” do Ban Kinh tế Trung ương phối hợp cùng các Bộ, ngành tổ chức.

Việt Nam chủ động tham gia cách mạng công nghiệp 4.0

Phát biểu khai mạc, Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình cho biết, cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư là một xu thế lớn đang diễn ra trên toàn thế giới với sự phát triển mạnh mẽ của khoa học và công nghệ mà nòng cốt là công nghệ số, làm thay đổi nhanh chóng, mạnh mẽ hầu hết các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, đời sống văn hóa - xã hội, quốc phòng, an ninh; tạo ra nhiều cơ hội và thách thức đối với tất cả các quốc gia.

Thời gian qua, Đảng và Nhà nước Việt Nam đã lãnh đạo, chỉ đạo các cấp, các ngành đẩy mạnh ứng dụng, phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, nghiên cứu nắm bắt, nâng cao năng lực tiếp cận và chủ động tham gia cuộc cách mạng công nghiệp 4.0.

Thủ tướng Chính phủ đã ban hành chỉ thị về nâng cao năng lực tiếp cận cách mạng công nghiệp 4.0 và phê duyệt Đề án thúc đẩy mô hình kinh tế chia sẻ.

Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình
Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình khẳng định Việt Nam đang tích cực và chủ động tham gia cách mạng công nghiệp 4.0

Trên cơ sở đó, các bộ, ngành và địa phương đã xây dựng và triển khai thực hiện một số chính sách nhằm thúc đẩy phát triển ngành công nghiệp công nghệ thông tin, điện tử - viễn thông.

Cơ sở hạ tầng viễn thông được xây dựng khá đồng bộ, vùng phủ sóng di động đạt 99,7% dân số trên cả nước, trong đó vùng phủ sóng 3G, 4G đạt trên 98% với mức cước phí thấp, mạng 5G đã được cấp phép thử nghiệm và dự kiến triển khai thương mại từ năm 2020.

Kinh tế số được hình thành, phát triển nhanh, ngày càng trở thành bộ phận quan trọng của nền kinh tế, xếp thứ 3 trong khu vực ASEAN về quy mô nền kinh tế kỹ thuật số; công nghệ số được áp dụng trong các ngành công nghiệp, nông nghiệp và dịch vụ; xuất hiện ngày càng nhiều hình thức kinh doanh, dịch vụ mới, xuyên quốc gia, dựa trên nền tảng công nghệ số và Internet đang tạo nhiều cơ hội việc làm, thu nhập, tiện ích, nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

Cùng với đó, việc xây dựng chính phủ điện tử, tiến tới chính phủ số được triển khai quyết liệt, bước đầu đạt được nhiều kết quả tích cực.

Năm 2018, chỉ số phát triển chính phủ điện tử của Việt Nam xếp hạng thứ 88/193 quốc gia, trong đó chỉ số thành phần về dịch vụ công trực tuyến tăng 15 bậc, lên thứ hạng 59/193 quốc gia so với năm 2016.

 

Vẫn tồn tại nhiều bất cập trong tiếp cận 4.0

Tuy vậy, các đại biểu tại Diễn đàn nhận định, mức độ chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư của Việt Nam còn thấp, thể chế, chính sách còn nhiều hạn chế và bất cập.

Theo Diễn đàn Kinh tế thế giới, xếp hạng chung về thể chế của Việt Nam ở mức dưới trung bình 50/100 điểm, xếp vị trí 94/140 quốc gia vào năm 2018. Thể chế cho các hoạt động kinh tế số, kinh tế chia sẻ, đổi mới sáng tạo chưa được hình thành đồng bộ.

Hiện chưa có hành lang pháp lý cho thí điểm triển khai áp dụng các sản phẩm, mô hình kinh doanh, dịch vụ mới của cách mạng công nghiệp 4.0; chưa xây dựng được hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia cho ứng dụng và phát triển các công nghệ nền tảng của cách mạng công nghiệp 4.0 trong sản xuất và đời sống.

Việt Nam xây dựng được hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia cho ứng dụng và phát triển các công nghệ nền tảng của cách mạng công nghiệp 4.0
Việt Nam chưa xây dựng được hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn quốc gia cho ứng dụng và phát triển các công nghệ nền tảng của cách mạng công nghiệp 4.0

Cũng còn thiếu các quy định về bảo vệ cơ sở dữ liệu, dữ liệu cá nhân, thông tin riêng tư; vấn đề quyền cá nhân, đạo đức khi ứng dụng trí tuệ nhân tạo, định danh số và xác thực điện tử cho người dân chưa phát triển.

Cơ cấu và chất lượng nguồn nhân lực chưa đáp ứng được yêu cầu. Khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo chưa thực sự là động lực phát triển kinh tế - xã hội; hệ thống đổi mới sáng tạo quốc gia mới được hình thành, chưa đồng bộ và hiệu quả.

Quá trình chuyển đổi số quốc gia còn chậm, thiếu chủ động; nhiều doanh nghiệp còn bị động, năng lực tiếp cận, ứng dụng, phát triển công nghệ hiện đại còn thấp. Kinh tế số có quy mô còn nhỏ. Việc đấu tranh với tội phạm, bảo đảm an ninh mạng còn nhiều thách thức.

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0
Dù đã có bước tiến, quá trình chuyển đổi số quốc gia tại Việt Nam được đánh giá vẫn còn chậm, thiếu chủ động

 

Nghị quyết 52 sẽ “kéo” cả nền kinh tế cùng tham gia cách mạng 4.0

Xuất phát từ thực tế trên, để nắm bắt và tận dụng các cơ hội của cuộc cách mạng công nghiệp này để phát triển bứt phá, Bộ Chính trị đã giao Ban Kinh tế Trung ương chủ trì xây dựng Đề án “Chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư”.

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu của Đề án, ngày 27/9/2019, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 52-NQ/TƯ về một số chủ trương, chính sách chủ động tham gia cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư. Trên cơ sở Nghị quyết này, Quốc hội, Chính phủ, các bộ ngành, các địa phương sẽ cụ thể hóa thành các chương trình hành động, kế hoạch triển khai cụ thể.

Không chỉ các Bộ, ngành, nhiều doanh nghiệp cũng đang kỳ vọng Nghị quyết 52 sẽ trở thành động lực thúc đẩy Việt Nam tham gia cách mạng 4.0 mạnh mẽ hơn
Không chỉ các Bộ, ngành, nhiều doanh nghiệp cũng đang kỳ vọng Nghị quyết 52 sẽ trở thành động lực thúc đẩy Việt Nam tham gia cách mạng 4.0 mạnh mẽ hơn

Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình cho rằng, xây dựng và ban hành Nghị quyết của Bộ Chính trị là quan trọng nhưng đưa Nghị quyết nhanh chóng vào cuộc sống để Việt Nam có thể bắt kịp, tiến cùng và vượt lên ở một số lĩnh vực so với khu vực và thế giới trong cuộc cách mạng công nghiệp này có tầm quatrọng không kém.

“Do đó, với tinh thần “cách mạng” đòi hỏi sự vào cuộc nhanh chóng, thực hiện chức năng là cơ quan tham mưu chiến lược của Đảng, trực tiếp theo dõi, giám sát, kiểm tra, đôn đốc triển khai thực hiện Nghị quyết này", Trưởng ban Kinh tế Trung ương nhấn mạnh.

Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình thăm quan gian hàng tại Triển lãm quốc tế công nghiệp 4.0
Trưởng ban Kinh tế Trung ương Nguyễn Văn Bình thăm quan gian hàng tại Triển lãm quốc tế công nghiệp 4.0

 

Phát biểu tại Diễn đàn, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng cho biết Bộ này đã chủ động báo cáo các cấp có thẩm quyền và được Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ giao nhiệm vụ xây dựng Chiến lược quốc gia về Cách mạng công nghiệp 4.0 của Việt Nam.

Hiện nay, Chiến lược đã được lấy ý kiến rộng rãi các bên liên quan và Bộ Kế hoạch và Đầu tư đã tiếp thu, hoàn thiện trình Thủ tướng Chính phủ xem xét, quyết định.

Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Nguyễn Chí Dũng (thứ 2 từ trái sang) cho biết Bộ này đang xây dựng Chiến lược quốc gia về Cách mạng công nghiệp 4.0 của Việt Nam

 

Trong khi đó, theo Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng, chuyển đổi số mở ra cơ hội lớn cho Việt Nam, đồng thời cũng là sự thay đổi mang tính toàn diện, đến từng doanh nghiệp, từng tổ chức, đến từng người dân, đến mọi lĩnh vực.

Việt Nam muốn thay đổi thứ hạng trên thế giới thì phải đi nhanh và đi đầu để có lợi thế cạnh tranh. “Chúng ta có thể làm được vì văn hoá người Việt Nam là thích ứng nhanh với cái mới, ham học hỏi cái mới, sáng tạo trong ứng dụng cái mới. Và Việt Nam luôn là nước mạnh nhất thế giới trong các cuộc cách mạng toàn dân”, Bộ trưởng khẳng định.

Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng
Bộ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông Nguyễn Mạnh Hùng nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi số trong quá trình tham gia cách mạng 4.0

Bộ trưởng Nguyễn Mạnh Hùng cho rằng, để chuyển đổi số, Việt Nam có thể chọn chiến lược 3 bước. Bước một, đẩy nhanh việc số hoá và ứng dụng  trong các lĩnh vực. Bước hai, sử dụng chuyển số như một lợi thế cạnh tranh trong từng lĩnh vực. Bước ba, tiến tới nền kinh tế số toàn diện, hình thành các ngành công nghiệp số thế hệ mới, các ngành công nghiệp mới này sẽ là động lực tăng trưởng cho nền kinh tế.

 

Một số hình ảnh tại Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0 diễn ra cùng ngày:

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0

Triển lãm quốc tế về công nghiệp 4.0

Thy Thảo